Winnaar Nobelprijs voor de Vrede is geen heilige

Vredestichters zijn geen heiligen. Dat geldt ook voor winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede. De casting voor de meest prestigieuze vredesprijs heeft de laatste jaren echter te veel controverse opgeroepen.

In 2009 won de Amerikaanse president Obama de vredesprijs “omdat zijn diplomatie gebaseerd is op het principe dat wie de wereld leidt dat moet doen op basis van normen en waarden die door het merendeel van de wereldbevolking gedeeld worden”. De naam van Obama is inmiddels verbonden aan het gericht doden met drones. De speciale VN-rapporteur voor buitengerechtelijke en arbitraire executies ziet de drone aanvallen als “een bedreiging van 50 jaar internationaal recht”.

In 2011 won de Liberiaanse president Ellen Johnson Sirleaf de vredesprijs voor haar “geweldloze inzet ten behoeve van de rechten en veiligheid van vrouwen om volwaardig mee te doen in het bereiken van vrede.” Intussen blijkt dat zij veel nauwer verbonden was met de gruwelijke oorlog in Liberia. Ook blijkt zij achter de schermen te hebben samengewerkt met Charles Taylor die voor het Internationaal Strafhof veroordeeld is voor de meest ernstige misdaden. Volgens Liberia-kenner Stephen Ellis komt Sirleaf “niet echt in aanmerking voor de vredesprijs”.

In 2012 dus de Europese Unie. Ook deze prijswinnaar is geen heilige. Ook deze keuze zal discussie oproepen. Met de toekenning van de vredesprijs aan de EU beklemtoont het Nobelcomité vooral en terecht dat Europa in oorsprong een vredesproject is en moet zijn. Europa is veel meer dan een vrije markt, het is vooral een waardengemeenschap die zich moet laten leiden door internationale solidariteit. Door het ideaal ‘nooit meer oorlog’, dat zoveel mensen deelden na het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Het belang van Europese samenwerking voor vrede in Europa kan niet overschat worden. In de actuele politieke praktijk van de EU staat internationale solidariteit echter onder grote druk. En op het wereldtoneel kan de EU een veel actievere rol spelen op het gebied van vrede. De toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede is daarom naast een waardering van Europese samenwerking ook een oproep. Adel verplicht, de EU zal ook in de toekomst zijn vredesprijs moeten verdienen en blijven waarmaken. Dat zal extra inspanningen vergen.

De winnaar van de Nobelprijs voor de vrede had wat mij betreft ook aan iemand uitgereikt kunnen worden die zich tegen de stroom in, gewetensvol, moedig en onbaatzuchtigheid inzet voor een vreedzame wereld. Er mag best een smetje kleven aan een winnaar. Maar de winnaar moet wel een rolmodel zijn. Een teken van hoop, een bron van inspiratie, een idealist om na te volgen.

3 thoughts on “Winnaar Nobelprijs voor de Vrede is geen heilige

  1. Je geeft in een blog aan dat je nooit geld zal aannemen van de Iraanse overheid. https://jangruiters.wordpress.com/2011/12/16/iraanse-ambassade-in-den-haag-financiert-ikv-pax-christi/

    Wel van de Nederlandse….

    Zeker twee uitersten…

    Maar waar ligt de grens?? Geld van USAid kan nog net wel? Of niet meer, nu Obama van drone aanvallen meer regel dan uitzondering maakt…

    Dus waar ligt de grens…. Nederland financiert het Israëlische leger tenslotte met 30 miljoen per jaar….

    • Er bestaat op deze vraag geen algemeen antwoord tenzij je elke vorm van overheidsfinanciering wilt uitsluiten. Ik ben daar geen voorstander van. Maatschappelijke organisaties vervullen namelijk publieke functies die overheden zelf niet of minder doeltreffend kunnen vervullen. De overheid heeft daarom een verantwoordelijkheid deze publieke functie (deels) te financieren. Dat veronderstelt wel dat maatschappelijke organisaties daadwerkelijk een publieke functie vervullen die meerwaarde heeft. Dat is niet vanzelfsprekend en ook geen vaststaand gegeven. Het is daarom een opdracht aan en een uitdaging voor maatschappelijke organisaties om de samenleving steeds van hun meerwaarde te overtuigen. Voor het vervullen van hun publieke functie moeten maatschappelijke organisaties vrijheid van handelen behouden anders verliezen zij hun meerwaarde. De overheid moet deze vrijheid steeds principieel herbevestigen. De keerzijde van deze vrijheid is verantwoordelijkheid die maatschappelijke organisaties dwingt zich te laten leiden door hun missie en niet door hun institutionele belangen. En deze missie bepaalt van welke overheid je wel en van welke overheid je geen financiering wenst aan te nemen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s